30/06/2020

Ενδομυϊκή "ενεσοθεραπεία" με αναγλητικά και αντιφλεγμονώδη

Posted By: Berg Published: 30/06/2020 Times Read: 215

Οι πόνοι του μυοσκελετικού συστήματος είναι από τους συχνότερους λόγους, για τους οποίους ασθενείς αναζητούν ιατρική βοήθεια. Για την αντιμετώπιση αυτών των πόνων, τα φάρμακα πρώτης γραμμής είναι τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (ΜΣΑΦ) και ιδιαίτερα οι μη εκλεκτικοί αναστολείς της κυκλοοξυγενάσης, όπως το Diclofenac (Voltaren®). Ενώ τα φάρμακα αυτής της κατηγορίας είναι από τα πλέον συχνά συνταγογραφούμενα, ταυτόχρονα αποτελούν και την αιτία των περισσότερων εισαγωγών σε νοσοκομείο, λόγω παρενεργειών. Όταν τα εν λόγω φάρμακα μάλιστα χορηγηθούν ενδομυϊκά (i.m.) αυξάνεται η επικινδυνότητά τους σε σχέση με την από του στόματος χορήγηση (p.o.), χωρίς να έχει αποδειχτεί ότι έχουν καλύτερη αποτελεσματικότητα. Γι΄αυτόν τον λόγο οι σημερινές ευρωπαϊκές και αμερικάνικες κατευθυντήριες οδηγίες αποτρέπουν τους γιατρούς, από τη συνταγογράφηση ενδυμυϊκών εγχύσεων ΜΣΑΦ, ειδικά για ημικρανίες, εξάρσεις ουρικής αρθρίτιδας και μυοσκελετικά άλγη, όπως η οσφυαλγία.

Σύγκριση αποτελεσματικότητας i.m. και p.o. 

Υπάρχουν λίγες έρευνες που να συγκρίνουν το αποτέλεσμα της αναλγητικής θεραπείας με χάπια και με ενδομυϊκές ενέσεις και ακόμα λιγότερες που να υποστηρίζουν την υπεροχή της ενδομυϊκής οδού για μυοσκελετικές παθήσεις, όταν είναι διαθέσιμη και η δια του στόματος οδός. Συνήθως η ενδομυϊκή χορήγηση παρέχει πιο γρήγορη αναλγησία, ενώ σε καταστάσεις που απαιτείται μια σταθερή συγκέντρωση του φαρμάκου στο πλάσμα, όπως οι χρόνιοι πόνοι, δεν προσφέρει κάποιο συγκριτικό πλεονέκτημα. 

Ενδείξεις

Η ενδομυϊκή χορήγηση φαρμάκων, μπορεί να ενδείκνυται σε ασθενείς που ταυτόχρονα  έχουν ναυτία, εμέτους, διάρροιες, αφυδάτωση ή σε μη συνεργάσιμους και αναξιόπιστους ασθενείς στους οποίους η από του στόματος χορήγηση είναι αβέβαιη και παρακινδυνευμένη. 

Αντενδείξεις

Aπό την άλλη μεριά υπάρχει αντένδειξη ενδομυϊκής θεραπείας, όταν το φάρμακο που εγχέεται, απορροφάται με απρόβλεπτο τρόπο, όταν υπάρχει κίνδυνος αλλεργικής αντίδρασης ή όταν υπάρχει κίνδυνος (αυτο)τραυματισμού του ασθενούς από τη βελόνα. Στις περισσότερες των περιπτώσεων η δια του στόματος χορήγηση του φαρμάκου είναι πολύ απλούστερη και το ίδιο αποτελεσματική, δεν προκαλεί πόνο και δεν διαταράσσει τον φραγμό του δέρματος. Έτσι για τις περισσότερες των περιπτώσεων δεν δικαιολογείται η ενδομυϊκή χορήγηση.

Ανεπιθύμητες ενέργειες

Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα έχουν παρόμοιο μηχανισμό δράσης ανεξάρτητα από την οδό της χορήγησής τους. Αυτό σημαίνει ότι οι ανεπιθύμητες ενέργειες από το στομάχι, τους νεφρούς και το καρδιαγγειακό δεν είναι λιγότερες με την ενδομυϊκή χορήγηση τους. Επιπλέον πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες της i.m. αγωγής είναι τοπικές φλεγμονές (από αποστήματα μέχρι εκτεταμένες νεκρώσεις ιστών), αιματώματα και τραυματισμοί από τις βελόνες. Τέλος κάθε φορά που συνταγογραφείται θεραπεία με i.m. MΣΑΦ, θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψιν ο (μικρο)τραυματισμός και ο πόνος που προκαλείται σε σημαντικούς για τη βάδιση μύες, όπως ο μέγας και ο μέσος γλουτιαίος. Η δυσχέρεια στη βάδιση, λόγω μίας οσφυαλγίας μπορεί να επιδεινωθεί από έναν παράλληλο τραυματισμό των γλουτιαίων, γεγονός που συνήθως καθυστερεί την ίαση. 


Συμπερασματικά οι ενδομυϊκές ενέσεις θα πρέπει να αποφεύγονται, όταν υπάρχουν άλλες διαθέσιμες οδοί χορήγησης φαρμάκων. Για την αντιμετώπιση του οξέος και του χρόνιου πόνου, υπάρχει σήμερα πλήθος επιλογών φαρμάκων και ειδικής θεραπείας πόνου που δεν δικαιολογείται η i.m. χορήγηση των ΜΣΑΦ.  

πίσω