Έγχυση Αλλαντικής Τοξίνης (Botox®, Dysport®)

Η Αλλαντική Τοξίνη (Botulinumtoxin) παράγεται από το αναερόβιο βακτήριο Clostridium botulinum, είναι η πιο γνωστή δυνητικά θανατηφόρος τοξίνη. Εκτος της πασίγνωστης χρήσης της στην αισθητική ιατρική και στην κοσμητολογία, χρησιμοποιείται για θεραπευτικούς λόγους σε πλήθος καταστάσεων. Το συγκεκριμένο βακτήριο παράγει συνολικά 7 υπότυπους της τοξίνης (Α-Η), στην κλινική πράξη χρησιμοποιούνται όμως κυρίως ο υπότυπος Α και εν μέρει ο Β. Τα σκευάσματα που κυκλοφορούν στην Ελλάδα είναι το Botox®, το Dysport® και το Neuroblock®.

Η δράση της στηρίζεται στην αναστολή της απελευθέρωσης του νευροδιαβιβαστή "ακετυλοχολίνη" από τις νευρικές απολήξεις στη νευρομυϊκή σύναψη και κατ' επέκταση στην παρεμπόδιση της διάδοσης της νευρικής ώσης στο μυ (χημική απονεύρωση). Αυτό προκαλέι τοπική, δοσοεξαρτώμενη και πλήρως αναστρέψιμη μυϊκή παράλυση, η οποία υπό προϋποθέσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς όφελος του ασθενούς. Οι θεραπευτικές δόσεις απέχουν πολύ από τις επικίνδυνες και θανατηφόρες δόσεις, γι' αυτό και η χορήγηση της τοξίνης, όταν εκτελείται από έμπειρο ιατρό, είναι πολύ ασφαλής, με ελάχιστες πιθανές παρενέργειες.

Μετά από εξέταση του ασθενούς γίνεται επιλογή των μυών στους οποίους θα εγχυθεί η τοξίνη. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας εξαρτάται αρκετά από τον τρόπο χορήγησης, την εμπειρία του γιατρού και την επιλογή της κατάλληλης δοσολογίας. Η χορήγηση γίνεται ιδανικά με υπερηχογραφική καθοδήγηση, καθώς αυτή η μέθοδος είναι η πιο αξιόπιστη και ακριβής. Άλλες μέθοδοι είναι η χορήγηση με ανατομική ή ηλεκτρομυογραφική καθοδήγηση, οι οποίες όμως υστερούν αρκετά.

Στόχος της θεραπείας είναι η χαλάρωση των πασχόντων μυών και η αύξησης της λειτουργικότητας τους. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η ενεργητική ή η παθητική κινητικότητα του άκρου, μειώνονται τυχών παραμορφώσεις, μειώνεται ο πόνος, διευκολύνεται η νοσηλευτική φροντίδα και βελτιώνεται η τοπική υγιεινή. Μετά τη θεραπεία με αλλαντική τοξίνη η φυσικο-θεραπεία και η έργοθεραπεία έχουν ένδειξη και νόημα και είναι και πιο αποτελεσματικές.


Ενδείξεις της θεραπείας με αλλαντική τοξίνη είναι οι ακόλουθες:

Η θεραπεία είναι σχεδόν πάντα καλά ανεκτή από τον ασθενή αφού δεν είναι ιδιαίτερα επώδυνη. Ο ασθενής δεν χρειάζεται νοσηλεία και η διάρκεια της έγχυσης είναι 10-30 λεπτά ανάλογα με το πλήθος των μυών που πρέπει να θεραπευτούν. Ο ασθενής μπορεί ακολούθως να πάει στο σπίτι του. 

Τα πρώτα θεραπευτικά αποτελέσματα θα εμφανιστούν μετά από 2-3 μέρες, θα κορυφωθούν σε 2-4 εβδομάδες, ενώ μετά σταδιακά θα υποχωρήσουν. Επανάληψη της έγχυσης θα πρέπει να γίνει συνήθως μετά από 3-4 μήνες.


Η θεραπεία με αλλαντική τοξίνη είναι απόλυτα ασφαλής και πολύ καλά ανεκτή από τον οργανισμό όταν εκτελείται τεχνικά άρτια και όταν εγχέονται οι ενδεδειγμένες δοσολογίες σε κάθε μυ.  Οι παρενέργειες είναι σπάνιες και όταν αναφέρονται είναι συνήθως ασήμαντες.


Φυσίατρος Α.Τολιόπουλος είναι πιστοποιημένος στην ειδική θεραπεία της σπαστικότητας με Βotulinum Τoxin από τη Γερμανική Νευρολογική Κοινότητα (Arbeitskreis Botulinumtoxin e.V. der Deutschen Gesellschaft für Neurologie).