15/11/2020

Παράγοντες κινδύνου θλάσεων οπίσθιων μηριαίων

Posted By: Berg Published: 15/11/2020 Times Read: 157

Οι μυϊκοί τραυματισμοί είναι η συχνότερη αιτία απουσίας από προπονήσεις και αγώνες στους επαγγελματίες και ερασιτέχνες αθλητές. Μάλιστα ο συχνότερος από τους μυϊκούς τραυματισμούς και ειδικά σε αθλήματα τα οποία απαιτούν σπριντ, άλματα και αλλαγές κατευθύνσεων είναι οι θλάσεις των οπίσθιων μηριαίων.

Οι οπίσθιοι μηριαίοι (hamstrings) είναι 3 μύες στο οπίσθιο μέρος του μηρού και είναι  υπεύθυνοι για την κάμψη του γόνατος και την έκταση του ισχίου. Συγκεκριμένα είναι ο δικέφαλος μηριαίος, ο ημιτενοντώδης και ο ημιϋμενώδης. Βλάβες στους οπίσθιους μηριαίους μπορούν να συμβούν σταδιακά λόγω εκφύλισης ή ξαφνικά λόγω τραύματος.

Οι παράγοντες κινδύνου για αυτούς τους τραυματισμούς είναι οι ακόλουθοι:

Μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου

  • Ηλικία: Οι μεγαλύτεροι σε ηλικία αθλητές έχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο harmstings τραυματισμού. Με τα χρόνια συμβαίνουν σταδιακά μορφολογικές και νευρολογικές μεταβολές στους μύες, όπως η μείωση στη νεύρωση των κινητικών ινών τύπου ΙΙ (γρήγορων μυϊκών ινών). Διαταράσσεται με αυτόν τον τρόπο η συνηθισμένη (προβλεπόμενη) φόρτιση του μυοσκελετικού συστήματος.
  • Φυσικοί παράγοντες: Το ύψος και ο δείκτης μάζας σώματος δεν φαίνεται να επηρεάζουν τον κίνδυνο μυϊκού τραυματισμού. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και με το μέγεθος υπερτροφίας των οπίσθιων μηριαίων. Αυτό που όμως φαίνεται ότι αυξάνει τον κίνδυνο είναι το μικρότερο μήκος της γαστέρας των μυών και τυχόν ρίκνωση τους.
  • Προηγούμενοι τραυματισμοί: Οι αθλητές με ιστορικό τραυματισμών στα κάτω άκρα συνδέονται με περισσότερους hamstrings τραυματισμούς. Ρήξη πρόσθιου χιαστού αυξάνει τον σχετικό κίνδυνο κατά 70%, τραυματισμοί στη γαστροκνημία κατά 50%, ενώ λοιποί τραυματισμοί στο γόνατο και στην ποδοκνημική αυξάνουν επίσης σημαντικά τον κίνδυνο. Μεγάλη αύξηση υποτροπής έχουν επίσης όσοι αθλητές είχαν στο παρελθόν ήδη έναν τραυματισμό οπίσθιων μηριαίων. Τα αίτια αυτού του αυξημένου κινδύνου είναι οι μετατραυματικές δομικές αλλαγές σε μύες, συνδέσμους και τένοντες καθώς και η διαφοροποιημένη νευρική προσαρμογή που προκύπτει μετά τον τραυματισμό. Αυτοί οι δύο παράγοντες έχουν ως αποτέλεσμα, διαφορετική από την φυσιολογική ή την συνηθισμένη φόρτιση του σκέλους, αρνητικά δυσανάλογη για τους οπίσθιους μηριαίους. Αντίθετα, τραυματισμοί του τετρακεφάλου, παθολογίες της βουβωνικής χώρας και άσηπτες φλεγμονές του ηβικού οστού είχαν μικρή επίδραση.

Τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου:

  • Δύναμη, κινητικότητα και εύρος κίνησης: Τα ελλείμματα στην απόλυτη δύναμη, στην αντοχή και στην αντοχή στην δύναμη των οπίσθιων μηριαίων συνδέονται με σαφώς αυξημένο κίνδυνο τραυματισμού τους. Το εύρος κίνησης των γειτονικών αρθρώσεων και η κινητικότητα των των μυών παίζουν μικρότερο ρόλο.
  • Φόρτιση και κινητικός έλεγχος: Μειωμένη δραστηριότητα των μυών του κορμού κατά τη φάση ώθησης του τρεξίματος και αυξημένη δραστηριότητα του μέσου γλουτιαίου σχετίζονται με υψηλότερο κίνδυνο. Εάν επίσης η αύξηση του όγκου και της έντασης των προπονήσεων γίνει απότομα, η κόπωση σε συνδυασμό με την μυϊκή βλάβη που επάγεται από τις έκκεντρες φορτίσεις, αυξάνουν τον κίνδυνο τραυματισμού. Οι τραυματισμοί είναι επίσης γι' αυτόν τον λόγο συχνότεροι στα τελευταία λεπτά των αγώνων.
  • Στυλ και συμπεριφορά τρεξίματος: Οι αθλητές που τρέχουν με μεγάλες επιταχύνσεις και πιάνουν μεγάλες ταχύτητες διατρέχουν γενικά μεγαλύτερο κίνδυνο τραυματισμού. Όσοι αθλητές έχουν αυξημένη πλευρική κλίση του θώρακα κατά τη φάση απορρόφησης και αυξημένη γωνία κλίσης της λεκάνης κατά τη διάρκεια της φάσης ώθησης έχουν επίσης αυξημένο κίνδυνο.
  • Θέση και αγωνιστική συμπεριφορά: Στο ποδόσφαιρο οι παίκτες που εκτελούν τα περισσότερα σπριντ έχουν και τον υψηλότερο κίνδυνο hamstrings τραυματισμού. Oι πλάγιοι μπακ και επιθετικοί τραυματίζονται συχνά ενώ οι τερματοφύλακες διατρέχουν τον μικρότερο κίνδυνο. Οι μικροί χρόνοι αποκατάστασης μεταξύ των αγώνων, το επιβαρυμένο αγωνιστικό πρόγραμμα και το επίπεδο των αθλητών φαίνεται πως παίζουν και αυτά έναν μικρό ρόλο.
  • Ιατρική παρακολούθηση: Οι αθλητές που επιστρέφουν στην προπόνηση μετά από έναν τραυματισμό όταν ακόμα έχουν ελλείμματα δύναμης, ευαισθησία στην πίεση και περιορισμένη κινητικότητα των σκελών, διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο υποτροπής. Ο κίνδυνος μάλιστα αυξάνεται όταν υπάρχουν προηγούμενοι σχετικοί τραυματισμοί. Φυσιολογικά αποτελέσματα στις απεικονιστικές εξετάσεις μπορούν να κρύψουν έναν μη επαρκώς επουλωμένο μυ. 
  • Περιβαλλοντικοί παράγοντες: Τα ταξίδια για αγώνες στο εξωτερικό και το στρες που συνδέεται με αυτά, φαίνεται ότι αυξάνουν τον κίνδυνο hamstrings τραυματισμών, ενώ άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως ο καιρός, η υγρασία και το υψόμετρο δεν παίζουν τόσο μεγάλο ρόλο.

Πρόληψη των τραυματισμών των οπίσθιων μηριαίων γίνεται με ειδικό ζέσταμα (FIFA11+), ιατρική παρακολούθηση και εξατομικευμένο προπονητικό πρόγραμμα φόρτισης και αποφόρτισης  

Πηγή :Green B, et.al. Recalibrating the risk of hamstring strain injury (HSI): A 2020 systematic review and meta-analysis of risk factors for index and recurrent hamstring strain injury in sport. Br J Sports Med. 2020.

πίσω