Βλεφαρόσπασμος

βλεφαρόσπασμος είναι μια νευρολογική πάθηση που χαρακτηρίζεται από ακούσιες συσπάσεις γύρω από τα μάτια. Ο συνηθέστερα εμπλεκόμενος μυς είναι ο σφιγκτήρας των βλεφάρων. Η ασθένεια εμφανίζεται τις πιο πολλές φορές και στις δύο πλευρές, αλλά μπορεί να έχει διαφορετικό βαθμό βαρύτητας δεξιά/αριστερά ή ακόμα και να εμφανιστεί μονόπλευρα

Η νόσος έχει συνήθη ηλικία έναρξης τα 50-60 έτη και το αίτιο πολλές φορές δεν μπορεί να βρεθεί. Πρόκειται δηλαδή για ιδιοπαθή νόσο αν και πιθανότατα ευθύνεται το κεντρικό νευρικό σύστημα.


ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ 

Στα αρχικά στάδια, ο βλεφαρόσπασμος μπορεί να είναι ασύμμετρος και να εκδηλωθεί με αυξημένη συχνότητα κλεισίματος του βλεφάρου, αίσθηση ξένου σώματος στο μάτι ή ξηροφθαλμία. Έντονο φως, πολλές ώρες μπροστά από οθόνες, άγχος, συναισθηματική φόρτιση, οδήγηση, διάβασμα ή περπάτημα μπορούν μερικές φορές να κάνουν τα συμπτώματα πιο έντονα. 

Τυπικά ο βλεφαρόσπασμος μπορεί να χαρακτηρίζεται από αυξημένο τόνο στον σφιγκτήρα των βλεφάρων και μπορεί να φτάσει και μέχρι το δυνατό και παρατεταμένο κλείσιμο των ματιών . Τα λοιπά συμπτώματα είναι πόνος και αισθητική παραμόρφωση προσώπου. Πολλές φορές τα συμπτώματα είναι τόσο έντονα που οδηγούν σε μειωμένη κοινωνική συμμετοχή, ακόμα και σε απόσυρση. Σε αντίθεση με τον ημιπροσωπικό σπασμό, τα συμπτώματα εξαφανίζονται στη διάρκεια του ύπνου.

ΜΕΙΩΣΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΖΩΗΣ

Οι ασθενείς με βλεφαρόσπασμο περιορίζουν σημαντικά τις καθημερινές εργασιακές και ψυχαγωγικές τους δραστηριότητες και συνεπώς υπάρχει αλλαγή στην ποιότητα ζωής τους. Μερικές φορές δεν μπορούν πλέον να συνεχίσουν να εργάζονται ή να βγουν από το σπίτι χωρίς συνοδό. Η οδήγηση (λόγω μείωσης της όρασης) ή η παρακολούθηση τηλεόρασης (λόγω επιδείνωσης των συμπτωμάτων) μπορούν, χωρίς θεραπεία, να είναι από δύσκολες έως αδύνατες δραστηριότητες.


ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η διάγνωση γίνεται από ιατρό που ασχολείται με δυστονίες (φυσίατρο, νευρολόγο ή οφθαλμίατρο) και βασίζεται στο ιστορικό και στην κλινική εξέταση. Εάν ο βλεφαρόσπασμος είναι μόνιμος ή παρουσιαστεί κατά την κλινική εξέταση η διάγνωση είναι εύκολη και σχετικά αξιόπιστη. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να ελεγχθούν δευτεροπαθείς μορφές, δηλαδή αναστρέψιμοι παράγοντες που προκαλούν βλεφαρόσπασμο. Έτσι θα πρέπει να ελεγχθεί πλήρως το ιατρικό ατομικό και οικογενειακό ιστορικό συμπεριλαμβανομένης πιθανής λήψης φαρμάκων. Ωστόσο σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας, στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν ανευρίσκεται συγκεκριμένο αίτιο.

ΔΙΑΦΟΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Διαφοροδιαγνωστικά θα πρέπει να αποκλειστεί πάρεση/παράλυση του Μ. Ανελκτήρα του βλεφάρου, απραξία ανόρθωσης του βλεφάρου και Hμιπροσωπικός Σπασμός, οφθαλμικές παθήσεις π.χ. του κερατοειδούς ή φλεγμονή των ματιών. Τέλος το σύνδρομο Meige είναι μια μορφή δυστονίας που συνδυάζει Βλεφαρόσπασμο με στομαγογναθική δυστονία, 

Η κλινική εξέταση συνήθως συμπληρώνεται από εργαστηριακές και απεικονιστικές εξετάσεις.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Αιτιολογική θεραπεία για ιδιοπαθείς μορφές βλεφαρόσπασμου δεν είναι σήμερα διαθέσιμη. Η αλλαντική τοξίνη (Βοtulinumtoxin Botox®, Dysport®) αποτελεί τη συμπτωματική θεραπευτική μέθοδο εκλογής και χρησιμοποιείται με πολύ καλά αποτελέσματα στον Βλεφαρόσπασμο.


Έως και το 90% των ασθενών με βλεφαρόσπασμο εμφανίζουν σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων τους μετά τη θεραπεία με αλλαντική τοξίνη. 

Άλλες υποστηρικτικές θεραπείες αποτελούν η φυσιοθεραπεία, ο βελονισμός, το  μασάζ, η θερμοθεραπεία και η ψυχοθεραπεία (αντιμετώπιση στρες/καταστάσεων ψυχολογικής φόρτισης).



 Φυσίατρος Α.Τολιόπουλος είναι πιστοποιημένος στην ειδική θεραπεία της σπαστικότητας με Βotulinum Τoxin από τη Γερμανική Νευρολογική Εταιρεία (Arbeitskreis Botulinumtoxin e.V. der Deutschen Gesellschaft für Neurologie).

Στη Γερμανία και συγκεκριμένα στο νευρολογικό και νευροχειρουργικό κέντρο Godeshöhe στη Βόννησυμμετείχε ενεργά στο πρόγραμμα εξωτερικών ιατρείων κινητικών διαταραχών. Εκεί απέκτησε εκτενή εμπειρία στη διαχείριση ασθενών με σπαστικότητα, αυχενική δυστονία, βλεφαρόσπαστο, ημιπροσωπικό σπασμό, υπεριδρωσία, σιελόρροια και χρόνια ημικρανία. Εκπαιδεύτηκε στην έγχυση αλλαντικής τοξίνης με υπερηχογραφική καθοδήγηση και από το 2017 είναι μέλος της «ομάδας εργασίας Αλλαντικής Τοξίνης» της DGN.