18/10/2019

Σύνδρομο υπερπροπόνησης

Posted By: Berg Published: 18/10/2019 Times Read: 21



Πολλές φορές οι αθλητές σε κάποιο σημείο της καριέρας τους παρατηρούν στασιμότητα όσον αφορά τις επιδόσεις τους ή ακόμα και επιδείνωσή τους παρόλο που έχουν αυξήσει την ένταση και τη διάρκεια των προπονήσεων τους.

Σε τέτοιους αθλητές και αφού αποκλειστούν οργανικά αίτια, θα πρέπει να τεθεί η υπόνοια του συνδρόμου υπερφόρτισης και της ακραίας μορφής του, δηλαδή του συνδρόμου υπερπροπόνησης.


Αίτια

Το σύνδρομο υπερπροπόνησης απαντάται μετά από χρόνια κατάσταση ανισορροπίας μεταξύ των συνολικών προπονητικών και ψυχικών φορτίσεων και της ικανότητας  για ξεκούραση και αποκατάσταση. Με βάση αυτόν τον ορισμό προκύπτει, ότι το σύνδρομο υπερπροπόνησης δεν αφορά μόνο αθλητές αλλά ακόμα και ηλικιωμένους που ασκούνται ή ασθενείς σε κέντρα αποκατάστασης. Η υπερφόρτιση αποτελεί πρώιμο στάδιο της υπερπροπόνησης, με πιο ήπια συμπτώματα.

Πολλαπλοί παράγοντες εκτός της προπόνησης υπεισέρχονται στη γέννηση του συνδρόμου υπερπροπόνησης. Η ζέστη, το κρύο, το υψόμετρο, η υγρασία, οι συχνές αλλαγές κατοικίας και το jet lag είναι περιβαλλοντικοί επιβαρυντικοί παράγοντες. Άλλα αίτια είναι η πολύ γρήγορη επανέναρξη των προπονήσεων μετά από λοιμώξεις και η μη ικανοποιητική πρόσληψη τροφής και θρεπτικών συστατικών.  Προβλήματα στις προσωπικές σχέσεις, υπεραπαιτήσεις των προπονητών, της οικογένειας, των χορηγών και των media και προβλήματα στη δουλειά ή στο σχολείο προδιαθέτουν επίσης στο σύνδρομο.   

Διάγνωση

To κύριο σύμπτωμα του συνδρόμου είναι η πτώση των επιδόσεων παρά τη συνέχιση της εντατικής προπόνησης. Άλλα συνοδά συμπτώματα είναι η ύπαρξη χρόνιας κόπωσης, διαταραχών ύπνου και το αίσθημα των βαριών ποδιών, ειδικά σε δρομείς και ποδηλάτες. Επίσης περιγράφονται ευερεθιστότητα, μείωση της διάθεσης, δυσκολία συγκέντρωσης, πολλές κράμπες και συχνοί τραυματισμοί.

Η διάγνωση θα βγει κυρίως μέσω της μείωσης των επιδόσεων αφού γίνει αποκλεισμός άλλων οργανικών αιτιών. Αντικειμενικά τεστ υπάρχουν διάφορα, αλλά ακόμα και αν είναι σχεδιασμένα για συγκεκριμένο άθλημα, συνήθως δεν έχουν μεγάλη ακρίβεια. 

Εργαστηριακές εξετάσεις όπως ο δείκτης RQ, η μέτρηση του γαλακτικού οξέως, της CPK, της CRP και της ΙL-6 και αλλαγές στη σύσταση του βάρους σώματος δεν αποτελούν αξιόπιστους δείκτες για τη διάγνωση του συνδρόμου υπερπροπόνησης. Επίσης κλινικά σημεία, όπως η μείωση της μέγιστης καρδιακής συχνότητας και η αύξηση της καρδιακής συχνότητας ηρεμίας, αποτελούν απλώς ενδείξεις που κατευθύνουν προς τη διάγνωση. Από την άλλη μεριά ειδικά σχεδιασμένα ερωτηματολόγια φαίνεται να έχουμε μεγαλύτερη διαγνωστική αξία.

Θεραπεία

Το σύνδρομο υπερπροπόνησης πρέπει να θεραπευθεί αιτιολογικά. Κομβικής σημασίας είναι η σχεδιασμένη και με συγκεκριμένο πλάνο μείωση των προπονητικών φορτίσεων, η βελτιστοποίηση της αποκατάστασης καθώς και η άρση των ψυχοκοινωνικών επιβαρυντικών παραγόντων. Συνήθως τις πρώτες ημέρες ή εβδομάδες η προπόνηση οφείλει να είναι χαλαρή και η αύξηση της έντασης και της διάρκειας τους γίνεται προγραμματισμένα.

Προληπτικά, μετά από έντονες προπονήσεις ή αγώνες θα πρέπει να δίδεται στον αθλητή αρκετός χρόνος για την αποκατάστασή του. Ο ύπνος θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 6-8 ώρες την ημέρα. Η διατροφή θα πρέπει να συνάδει με την αθλητική φόρτιση να είναι ποιοτικά καλή και πλούσια κατά κύριο λόγο σε υδατάνθρακες. Λοιμώξεις ή τραυματισμοί θα πρέπει να θεραπεύονται πλήρως πριν την επανέναρξη των προπονήσεων. 


πίσω