26/01/2021

Σκευάσματα αλλαντικής τοξίνης και επιστημονική τεκμηρίωση σε διάφορες νευρολογικές παθήσεις

Posted By: Berg Published: 26/01/2021 Times Read: 210

Η τοξίνη Botulinum (BoNT) είναι μια νευροτοξίνη που παράγεται από το βακτήριο Clostridium botulinum και χρησιμοποιείται ευρέως για διάφορες νευρολογικές διαταραχές.

Υπάρχουν 4 σκευάσματα αλλαντικής τοξίνης που έχουν λάβει την έγκριση από τον αρμόδιο αμερικανικό και ευρωπαϊκό φορέα, τρία από τα οποία κυκλοφορούν στην Ελλάδα.

Τα σκευάσματα αυτά είναι τα:

ΟnabotulinumtoxinA (Botox®),

ΑbobotulinumtoxinA (Dysport®),

ΙncobotulinumtoxinA (Xeomin®) και

RimabotulinumtoxinB (Myobloc®).

Κάθε τοξίνη έχει διαφορετικές μονάδες μέτρησης και η δοσολογία της είναι διαφορετικήσε κάθε πάθηση.

Παρακάτω παρατίθενται τα σκευάσματα τοξίνης που έχουν τεκμηρίωση επιπέδου Α  ή επιπέδου Β στις ισχύουσες αμερικανικές και ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες σε μερικές από τις ενδείξεις που η αλλαντική τοξίνη έχει ένδειξη. Ακόμα παρατίθενται οδηγίες ορθής χρήσης της συγκεκριμένης θεραπείας.

  • Στην Αυχενική Δυστονία και στην Δυστονία της Κεφαλής η τεκμηρίωση είναι επιπέδου Α για τις Dysport® και Myobloc®.
  • Για τη διαχείριση του Βλεφαρόσπασμου, οι συστάσεις αφορούν τη χρήση ενέσεων Botox® και Xeomin® και η τεκμηρίωση είναι επιπέδου Β.
  • Για τη διαχείριση της Σπαστικότητας του άνω άκρου, οι συστάσεις αφορούν τη χρήση των Botox®, Xeomin® και Dysport® με τεκμηρίωση επιπέδου Α.
  • Για τη διαχείριση της Σπαστικότητας του κάτω άκρου, οι συστάσεις είναι για τη χρήση των Botox® και Dysport® με τεκμηρίωση επιπέδου Α.
  • Για τη διαχείριση των Χρόνιων Ημικρανιών, οι συστάσεις είναι για τη χρήση του Botox® για τη βελτίωση των ημερών χωρίς πονοκέφαλο, με τεκμηρίωση επιπέδου Α.
  • Για τη διαχείριση του "Σπασμού του Γραφέα" οι τοξίνες Botox®, Xeomin® και Dysport® είναι αποτελεσματικές με επίπεδο τεκμηρίωσης Α. Πιθανώς αποτελεσματική είναι η θεραπεία και τις υπόλοιπες δυστονίες των άνω άκρων αλλά απαιτείται προσαρμοσμένη και ακριβής ρυθμίσεις δόσης λόγω πιθανής μυϊκής αδυναμίας.
  • Οι ενέσεις BoNT είναι ασφαλείς και αποτελεσματικές όταν πραγματοποιούνται επαναλαμβανόμενες περιοδικές θεραπείες για πολλά χρόνια.
  • Οι ενέσεις BoNT μπορούν να πραγματοποιηθούν με τυφλά με ανατομική ή με ΗΜΓ καθοδήγηση όμως η στοχευμένη έγχυση με υπερηχογραφική καθοδήγηση μπορεί να βελτιώσει το κλινικό αποτέλεσμα λόγω καλύτερης ακρίβειας.
  • Η αλλαντική τοξίνη δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε ασθενείς που πάσχουν από νόσους με διαταραχή της νευρομυϊκής μετάδοσης ή με παρουσία τοπικής λοίμωξης στο σημείο της ένεσης. Η συνιστώμενη δοσολογία πρέπει επίσης να τηρείται.

Τονίζεται τέλος ότι η θεραπεία με αλλαντική τοξίνη είναι συμπτωματική και προς το παρόν δεν έχει αποδειχτεί ότι τροποποιείται η κύρια νόσος σε καμία των ενδείξεων.


Φυσίατρος Α.Τολιόπουλος είναι πιστοποιημένος στην ειδική θεραπεία της σπαστικότητας με Βotulinum Τoxin από τη Γερμανική Νευρολογική Κοινότητα (Arbeitskreis Botulinumtoxin e.V. der Deutschen Gesellschaft für Neurologie).
Στη Γερμανία και συγκεκριμένα στο νευρολογικό και νευροχειρουργικό κέντρο Godeshöhe στη Βόννη, συμμετείχε στο πρόγραμμα εξωτερικών ιατρείων του νοσοκομείου για ασθενείς με κινητικά προβλήματα. Εκεί  απέκτησε εκτενή εμπειρία στη διαχείριση ασθενών με σπαστικότητα, αυχενική δυστονία, βλεφαρόσπαστο, προσωπικό ημίσπασμο και ημικρανία. Εκπαιδεύτηκε στην έγχυση αλλαντικής τοξίνης με υπερηχογραφική καθοδήγηση και από το2017 είναι μέλος της «ομάδας εργασίας Αλλαντικής Τοξίνης» της DGN.


πίσω