22/01/2019

Θεραπεία ημικρανίας με αλλαντική τοξίνη

Posted By: Berg Published: 22/01/2019 Times Read: 177

Τουλάχιστον το 2% του πληθυσμού πάσχει από χρόνιες ημικρανίες, μια διαταραχή που μπορεί να αποτελέσει σε ορισμένες περιπτώσεις σημαντική αναπηρία, όταν επηρεάζονται η ποιότητα ζωής, η εργασία και οι συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες. Τον Οκτώβριο του 2010 έλαβε έγκριση, αρχικά στις Η.Π.Α., η προληπτική θεραπεία των ημικρανιών με την Onabotulinumtoxin Α (Botox®).

Πριν ξεκινήσει η θεραπεία με αλλαντική τοξίνη πρέπει να γίνει διαλογή των υποψήφιων ασθενών. Αυτό γίνεται λαμβάνοντας υπ' όψιν τα προληπτικά θεραπευτικά μέτρα και αξιολογώντας πληροφορίες από την καθημερινότητα του ασθενούς, όπως η δίαιτα, η άσκηση, η υπέρχρηση καφεΐνης κ.τ.λ. Έπειτα θα πρέπει να γίνει βελτιστοποίηση της φαρμακευτικής αγωγής, ενώ ενδεχόμενη υπέρχρηση αναλγητικών φαρμάκων πρέπει να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί. Επί αποτυχίας ικανοποιητικού ελέγχου των ημικρανιών, και όταν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια, μπορεί να ξεκινήσει η θεραπεία με αλλαντική τοξίνη. 

Η έγκριση της θεραπείας με Botulinum toxin έγινε με βάση 2 τυχαιοποιημένες και ελεγχόμενες με εικονικό φάρμακο (placebo) κλινικές δοκιμές στη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη. Στις μελέτες συμπεριλήφθηκαν ασθενείς που πληρούσαν τα κριτήρια της χρόνιας ημικρανίας, αυτοί δηλαδή που παρουσίαζαν κεφαλαγίες τουλάχιστον 15 ημέρες κάθε μήνα, από τις οποίες τουλάχιστον 8 ημέρες αφορούσαν ημικρανίες και για περισσότερους από 3 μήνες. Ο πόνος ήταν τουλάχιστον μέτριας έντασης.  Οι ασθενείς που έλαβαν τη πραγματική θεραπεία με αλλαντική τοξίνη υπέφεραν από κεφαλαλγία λιγότερες ημέρες κάθε μήνα, ενώ μειώθηκε και η χρονική διάρκειας κάθε κρίσης κεφαλαλγίας. Οι 2 αυτές κλινικές μελέτες διήρκησαν 10 έτη και πραγματοποιήθηκαν με συγκεκριμένο θεραπευτικό σχήμα όσον αφορά τα μεσοδιαστήματα των θεραπειών, τα σημεία του κεφαλιού και του αυχένα αλλά και τις μονάδες της τοξίνης που εγχύονταν σε κάθε σημείο. Το θεραπευτικό σχήμα ονομάζεται PREEMPT (PHASE III Research Evaluating Migraine Prophylaxis Therapy).

Η θεραπεία με αλλαντική τοξίνη δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση οριστική θεραπεία των ημικρανιών, οι ασθενείς όμως που έλαβαν την τοξίνη είχαν 2 επιπλέον ημέρες το μήνα ελεύθερες από πονοκέφαλο, σε σχέση με αυτούς που έλαβαν την εικονική θεραπεία, ενώ η διάρκεια των κεφαλαλγιών μειώθηκε στο 1/3. Επιπλέον οι ασθενείς που είχαν λάβει το φάρμακο, αποδείχθηκε ότι μπορούσαν να λειτουργήσουν και να επιτελέσουν τις καθημερινές τους δραστηριότητες καλύτερα κατά τη διάρκεια των κρίσεων πονοκεφάλου.  

Τα αποτελέσματα τις θεραπείας γίνονται αντιληπτά 3-4 εβδομάδες μετά την έγχυση και για τον καλύτερο έλεγχό αυτών, θα πρέπει ο ασθενής να διατηρεί ημερολόγιο πόνου, στο οποίο θα σημειώνονται οι κρίσεις κεφαλαλγίας, και η διάρκειά τους. Μία επαναληπτική θεραπεία μπορεί να γίνει μετά από 3 μήνες, ενώ έχει παρατηρηθεί ότι τα αποτελέσματα είναι αθροιστικά, κάτι που σημαίνει ότι αναμένεται καλύτερη απόκριση στη θεραπεία κάθε φορά.  Αν τα αποτελέσματα δεν είναι με την πρώτη θεραπεία ικανοποιητικά, συστήνονται 1-2 επαναληπτικές θεραπείες, μετά από 3 και 6 μήνες αντίστοιχα. Εάν παρόλα αυτά, μετά και από την 3η έγχυση δεν υπάρχει καλή απόκριση στην τοξίνη, θα πρέπει αποφασιστεί εκ νέου η συνέχιση ή μη των θεραπειών.

Η ανοχή του φαρμάκου είναι εξαιρετική, όπως και σε κάθε θεραπευτική χρήση της αλλαντικής τοξίνης. Ανεπιθύμητες ενέργειες αναφέρονται σπάνια. Συγκεκριμένα οι μελέτες έδειξαν ,ότι σε ποσοστό 4% μπορεί να εμφανιστεί προσωρινή πτώση βλεφάρου, σε ποσοστό 3% εμφανίζεται μυϊκού τύπου κεφαλαλγία και στο 2% των ασθενών εμφανίζονται προσωρινή παράλυση συγκεκριμένων μυών του προσώπου, ανύψωση φρυδιών ή μυϊκοί σπασμοί. Όλες αυτές οι παρενέργειες είναι παρωδικές και αποκαθίστανται πλήρως. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και σε ασθενέις κάτω από 18 ετών η τοξίνη δεν έχει ελεγχθεί, οπότε δεν πρέπει να χρησιμοποιείται.

πίσω